ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հրամանագրեր է ստորագրել Յուտա նահանգում գտնվող երկու ազգային հուշարձան-արգելոցների տարածքների կրճատման մասին, հայտնում է «The Washington Post»-ը։
Ըստ այդ փաստաթղթերի՝ «Գրանդ Սթերքեյս-Էսկալանտե»հուշարձանի տարածքը 1,87 միլիոն ակրից (756,6 հազար հեկտար) նվազեցվում է մինչև 181,5 հազար ակր (73,4 հազար հեկտար)։ Իսկ «Արջի ականջներ» (Bears Ears) արգելոցի տարածքը 1,36 միլիոն ակրից (550,3 հազար հեկտար) կրճատվում է մինչև 121,1 հազար ակր (49 հազար հեկտար)։ Այս որոշումը ճանապարհ է հարթում այդ տարածքների մի մասում նավթի, գազի, ածխի և ուրանի հնարավոր արդյունահանման ու հետախուզման համար։
Սպիտակ տան վարչակազմից հայտնել են, որ սահմանների փոփոխությունը թույլ կտա դաշնային հողերն օգտագործել «ավելի առաջնահերթ խնդիրների լուծման համար»։ «Bears Ears»-ի կրճատման մասին հրամանագրում նշվում է, որ այդ տարածաշրջանը հարուստ է այնպիսի ռեսուրսներով, որոնք «կենսական նշանակություն ունեն երկրի էներգետիկ անկախության և ազգային անվտանգության համար»։
Բնապահպանական կազմակերպությունները խստորեն քննադատել են Սպիտակ տան այս քայլը։ «Southern Utah Wilderness Alliance»-ից հայտարարել են, որ վարչակազմի գործողությունները «անորոշություն ու քաոս» են ստեղծում բնական և մշակութային բարձր արժեք ներկայացնող այս տարածքներում։
Այս որոշումը կարող է հանգեցնել դատական վեճերի։ 1906 թվականի «Պատմական հուշարձանների մասին» օրենքը նախագահին լայն լիազորություններ է տալիս հուշարձաններ ստեղծելու հարցում, սակայն դրանց տարածքները կրճատելու իրավական հնարավորությունը դեռևս կարգավորված չէ օրենքով։
«Grand Staircase-Escalante» հուշարձանը ստեղծվել է 1996 թվականին՝ նախագահ Բիլ Քլինթոնի օրոք, իսկ «Bears Ears»-ը՝ 2016 թվականին՝ նախագահ Բարաք Օբամայի օրոք։ Թրամփը դարձել է վերջին տասնամյակների առաջին նախագահը, որը փորձել է կրճատել նմանատիպ պահպանվող օբյեկտների տարածքները։
Բնիկ ժողովուրդների ներկայացուցիչները հայտարարել են, որ որոշումն ընդունվել է առանց ցեղախմբերի հետ խորհրդակցելու, ինչը խախտում է գործող պայմանագրերով ստանձնած ԱՄՆ-ի պարտավորությունները։
Սենատում խոստացել են հասնել այս հրամանագրերի չեղարկմանը։ Դեմոկրատ սենատոր Մարտին Հայնրիխը նշել է, որ գոյություն ունեցող պահպանության միջոցները նպաստում են վայրի կենդանիների բնակության վայրերի պահպանմանը, պաշտպանում են ցեղախմբերի համար կարևոր նշանակություն ունեցող տարածքները և աջակցում զբոսաշրջության հետ կապված տեղական տնտեսություններին։
Միևնույն ժամանակ, Յուտայի մի շարք պահպանողական քաղաքական գործիչներ կողմ են արտահայտվել այս որոշմանը՝ հայտարարելով, որ դաշնային սահմանափակումները խոչընդոտում են այն շրջանների զարգացմանը, որտեղ հողերի զգալի մասը գտնվում է պետական սեփականության ներքո։
Source: https://news.am/hy/news/1049668