Հնագետները Բրիտանիայի նախկին հռոմեական մայրաքաղաքում հայտնաբերել են անսովոր գտածո՝ իխթիոզավրի քարացած ող, որը մոտ 1800 տարի առաջ մարդը դիտավորյալ վերցրել և տեղափոխել է տասնյակ կիլոմետրեր։ Հետազոտողների կարծիքով՝ սա իխթիոզավրի մնացորդների նպատակային հավաքման ամենահին հայտնի օրինակն է։
Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Britannia ամսագրում։
Բրածոն հայտնաբերվել է Քոլչեսթեր քաղաքի նախկին հիվանդանոցի տարածքում իրականացված պեղումների ժամանակ՝ այն վայրում, որտեղ գտնվում էր հռոմեական Բրիտանիայի առաջին նահանգային մայրաքաղաքը։ Ողը ընկած էր խորհրդավոր փոսում՝ կերամիկայի, ձիու ատամի, հնարավոր է՝ կատվի մնացորդների և հռոմեական բրոնզե զուգարանի գործիքի՝ լիգուլայի հետ միասին։ Բոլոր գտածոները թվագրվում են մեր թվարկության մոտ II դարով։
Իխթիոզավրերը խոշոր ծովային սողուններ էին, որոնք արտաքինով հիշեցնում էին ժամանակակից դելֆիններին։ Նրանք բնակվում էին մեզոզոյան դարաշրջանի օվկիանոսներում և վերացել են տասնյակ միլիոնավոր տարիներ առաջ։ Հայտնաբերված ողի տարիքը գերազանցում է 100 միլիոն տարին։
Ոսկորի մակերևույթին պահպանված կանաչ ավազաքարի մնացորդների հիման վրա գիտնականները պարզել են, որ բրածոն, ամենայն հավանականությամբ, գտնվել է արևելյան Քենթ կոմսության ափին՝ Ֆոլքսթոն և Հայթ քաղաքների միջև։ Հռոմեական կայսրության ժամանակ այստեղ ակտիվորեն արդյունահանում էին շինարարական քար, որն այնուհետև տեղափոխում էին Քոլչեսթեր։ Հնարավոր է, որ հենց այդ աշխատանքների ընթացքում ինչ-որ մեկը ուշադրություն է դարձրել այս անսովոր առարկայի վրա և որոշել է պահպանել այն։
Թե ինչու հին հռոմեացին իր հետ վերցրել է բրածոն, մնում է առեղծված։ Հետազոտողները առաջարկում են երկու հիմնական վարկած։ Առաջինի համաձայն՝ գտածոն կարող էին համարել առասպելական արարածի, հսկայի կամ հերոսի մնացորդներ։ Անտիկ աշխարհում խոշոր բրածոները հաճախ ընկալվում էին որպես սրբազան մասունքներ և ցուցադրվում տաճարներում։
Երկրորդ վարկածը շատ ավելի պարզ է․ անսովոր ոսկորը կարող էր ինքնին հետաքրքրել մարդուն։ Գիտնականները նշում են, որ հետաքրքրությունը բրածոների նկատմամբ գոյություն է ունեցել ժամանակակից պալեոնտոլոգիայի ի հայտ գալուց շատ առաջ։
Չի բացառվում նաև, որ ողը հայտնվել է փոսում որևէ ծիսակարգի ընթացքում, սակայն դրա հստակ ապացույցներ առայժմ չկան։
Հնագետները գտածոն եզակի են համարում հռոմեական Բրիտանիայի համար։ Ավելի վաղ հայտնի էր միայն մեկ նմանատիպ դեպք՝ պլեզիոզավրի դիտավորյալ հավաքված բրածո, որը հայտնաբերվել էր Քեմբրիջի շրջանում։ Հետազոտողների կարծիքով՝ նման բացահայտումները վկայում են այն մասին, որ հռոմեական Բրիտանիայի բնակիչները հետաքրքրություն էին ցուցաբերում հին բրածոների նկատմամբ դեռևս շատ առաջ, քան առաջացել էր նախապատմական կյանքի մասին գիտությունը։
Source: https://news.am/hy/news/1048804